Güçlü Yönlere Odaklanan Yetkinlik Modelleri ve Korkulan Zayıf Halkalar

 

weakest link

Geçtiğimiz yıllarda sürekli ‘zorlayıcı hedefler belirleyerek çıtayı yükseltmekten’ ve ‘gelişim alanlarından’ bahsederek, one size fits all –herkes için tek bir beden- jenerik yetkinlik modellerine odaklandık. Ancak bu yetkinlik modelleri kişilerin kendilerine özgü sergiledikleri ve doğuştan getirdikleri davranışsal çeşitlilikleri tamamıyle göz ardı etti.

Çok uzun zamandır zayıf alanlarla diğer bir tabirle ‘gelişime açık alanlarla’ uğraşıp, herkesin davranışlarını belirli bir yetkinlik modeline uydurmaya çalışıyoruz. Biraz ezbere bir modelden yola çıkarak herkesi birbirine benzetmeye çalışırken aslında kişilerin kendilerine özgü yeteneklerini ortaya çıkarmalarına fazla fırsat tanımıyoruz.

Şu bir gerçek ki ancak güçlü yönlerimize odaklanabildiğimiz işlerde aidiyet duygumuz gelişir, verimli ilişkiler kurar ve yaptığımız işten gurur duyarız.

Tabii ki kişilerin güçlü yönlerinin yanında zayıf oldukları alanlar da vardır. Bir kimsenin her alanda güçlü bir performans sergileyebilmesi imkansızdır.

Yapılan sayısız araştırmalar gösteriyor ki işten ayrılmaların fazla olduğu çalışma ortamlarında genellikle kişiler güçlü yönlerini tam olarak ortaya çıkaramadıkları için sıkıntı yaşıyorlar.

Gallup araştırma sonuçları kişilerin zayıf oldukları alanların hiçbir zaman tam anlamıyla güçlü yanlara çevirilemeyeceğinden, ancak güçlü olan alanların sürekli geliştirilebileceğinden bahsediyor. Bu teori de aslında yıllardır başvurduğumuz sayısal sklalar üzerinden yetkinliklerin puanlandığı modellemelerde tüm yetkinlilleri aynı güçlü derecede sergileyebilmemizin neredeyse imkansız olduğuna dikkat çekiyor.

Organizasyonlar zayıf alanları hiçbir zaman göz ardı etmemeliler; ancak zayıflıklara odaklanmak yerine kişilerin güçlü yönlerini daha fazla ortaya çıkararak, geliştirmeye önem vermelidirler.

“Çalışanın güçlü yönlerini yapılandırmak zayıf alanları geliştirmeye odaklanmaktan daha fazla verimlilik sağlayacaktır. Zayıflıklar göz ardı edilmemelidir, ancak güçlü yönlere odaklanmak, kişilerin karakterlerini değiştirmeye çalışmak yerine yöneticilere çalışanlarının özlerinden gelen doğal yeteneklerini geliştirme olanağı verecektir. “- Gallup Amerika Müdürü, 2013

Zayıf alanları yani bir diğer ismiyle ‘gelişim alanlarımızı’ kişilerin ve takımların yararına nasıl kullanabiliriz ?

 Belbin Takım Rolleri kişilerin çalışma ortamındaki katkılarına odaklanan farklı davranış katmanlarını içerir.

Screen Shot 2018-07-24 at 18.04.10

Belbin envanterinde kişilerin davranış tercihlerini üç farklı gruba ayırırız. Herkesin doğal olarak yatkınlığı olan, güçlü davranış sergilediği tercih edilen rolleri, davranışlarını durumun gereklilikleri ölçüsünde geliştirdiği yönetilebilir rolleri ve sergilemekte zorlandığı ve mümkün olduğu kadar bu davranışların gerektirdiği işlerde çalışmamaları gereken en az tercih ettikleri rolleri vardır. Tüm bu roller içine alan bir yetkinlik modeli oluşturulur. Kişilerin en az sergilemeyi tercih ettiği davranışları- yani bir diğer deyişle zayıf yönlerini en güçlü davranış tercihlerine çevirmek hem doğuştan gelen doğalarına ters hem de hemen hemen imkansızdır. Bu rolleri ancak yönetilebilir rollere- yani durumun gerektirdiği ölçüde ortalama düzeyde sergilediği davranış tercihlerine getirebiliriz. Gelişim alanlarını belirlerken de kişinin ortalama düzeyde sergilediği yönetilebilir rollerine bakarız ve bunları ancak güçlü davranışlar haline getirebiliriz.

Her bir takım rolünün bir güçlü yönü ve ona bağlı olarak gelen bir zayıf alanı vardır. Ancak bu zayıf alan için endişelenmeye gerek yoktur. Çünkü diğer taraftaki güçlü yönü oluşturmak için bu zayıf alana ihtiyacımız vardır. Bir örnek vermek gerekirse MUCİT rolüne sahip bir kimse güçlü yönleri olarak yenilikçi, yaratıcı fikirler üretebilen, problemleri çözen zihinsel odaklı bir kimse olacaktır. Ancak diğer taraftan kabul edilebilir gelişim alanı olarak adlandırdığımız zayıf alanı da bazen konuşmaya vakit ayıramayacak kadar düşünce dünyasında olması ve bir miktar mesafeli algılanmasıdır. Ancak bu yanı onun fikir üretebilmesine ve diğer güçlü alanını bize sunabilmesine yol açacaktır.

 

Screen Shot 2018-07-24 at 18.01.04

Zayıf alanları yumuşatmak için nasıl stratejiler uygulayabiliriz ?

Sağlıklı, takım odaklı ilişkiler geliştirmek için belirlenen tüm yetkinlikleri aynı derecede sergileyen ve hiçbir zayıf alanı olmayan insanlarla birlikte çalışmak neredeyse imkansızdır. Biz BELBIN’de bazı zayıf alanları kabul edilebilir gelişim alanı olarak nitelendirerek bunları geliştirmenin çok fazla mümkün olmadığını biliriz

Dolayısıyla kurduğumuz takımlarda kişilerin kendi zayıf alanlarını etkin yönetebilmeleri için birbirlerinin zayıf özelliklerini, kendi güçlü özellikleri ile tamamlayan kişilerin oluşturduğu dengeli takımlar oluşturmak önemli olacaktır

Diğer ekip arkadaşlarınızın Takım Rollerini bilmediğiniz sürece sizinle çalışacak doğru insanı bulmanız zor olacaktır.

Belbin Takım Rolleri Raporları bireysel raporları birleştirerek bir takımın beraber nasıl çalışacağını, belirli bir iş için kimin uygun olduğunu ve takımda hangi rollerin/davranış özelliklerinin eksik veya fazla olduğunu analiz eder.

Belbin ile güçlü yönlere odaklanan yetkinlik modellemeleri oluşturmak ve takımınızın performansını geliştirirken kişilerin aidiyet bilinci ve motivasyonunu da yükseltmek için bizimle info@sierradanismanlik.com ve http://www.sierradanismanlik.com adreslerinden iletişime geçebilirsiniz. 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s